Diễn viên xiếc – Lạ mà không lạ!

Bạn thường trầm trồ với những màn biểu diễn xiếc trên ti vi? Bạn nghĩ nó khó? Bạn chưa bao giờ nghĩ mình có thể trở thành một diễn viên xiếc?

Nghề xiếc còn khá mới mẻ với Việt Nam. Đa số các bạn trẻ không chọn nghề này bởi nó khó và cần đến năng khiếu. Nghề nào cũng cần phải khổ luyện, có năng khiếu chỉ là một phần, quan trọng là bạn phải yêu thích nó. Mời các bạn cùng tìm hiểu về nghiệp xiếc nhé.

Câu chuyện xung quanh nghề xiếc

Xiếc là ngành nghề phải khổ luyện với thời gian dài mới có thể ra nghề được. Thường nơi diễn của những nhóm xiếc không chính quy này là các bar, sân khấu tụ điểm hay những quán nhậu, đám cưới, hội nghị... Nói chung là cũng rất đa dạng và nhiều đất kiếm sống. Nhưng oái oăm thay, những diễn viên xiếc lại không thể tha hồ mà tung hoành khắp các sân khấu được. Đặc thù của xiếc là sức lực và đạo cụ. Vì thế mỗi đêm trung bình họ chỉ nhận từ 2-3 show diễn, mỗi show mất khoảng 10-15 phút trình diễn. Nhưng việc mất thời gian nhất của họ lại là việc thu xếp trong hậu trường với lỉnh kỉnh những đồ nghề lớn nhỏ, rồi tự chất lên xe và đi đến nơi diễn tiếp theo. Diễn viên xiếc Ngọc Bích cho biết: "Thường chúng tôi chỉ dám nhận 3 show/ngày là nhiều nhất vì thời gian di chuyển và vì sức khỏe". Xiếc là một nghề rất cần đến sức khỏe. Dù có những diễn viên nhìn bề ngoài nhỏ nhắn nhưng khi nhìn họ diễn mới thấy sức lực trong họ rất lớn. Như Lý Bằng, bề ngoài anh cũng không to lớn nhưng khi anh dùng hai mũi kiếm châu vào nhau để đế một chậu hoa lớn thì mới thấy được nội lực ghê gớm cỡ nào. Hầu hết những diễn viên này chỉ có thể tồn tại trên sân khấu khi còn sức lực; thường diễn viên ở lứa tuổi trên dưới 35 là đã phải rời nghề.

Những nhóm xiếc, diễn viên xiếc tổ chức nhận show diễn đơn lẻ cũng xuất thân từ nhiều nguồn, từ những rạp xiếc nhà nước, các lò tư nhân và từ những cá nhân tự học rồi hành nghề. Hiện tại thành phần xiếc tư nhân hoạt động chạy show đông hơn những người đang trong biên chế của Đoàn xiếc TP.HCM và xiếc Long An (hai đoàn xiếc chủ lực của khu vực phía Nam). Không phải cơ chế của đoàn xiếc không cho phép mà có lẽ do xiếc chính quy thường hoạt động mang tính tập thể và nhiều đạo cụ phức tạp nên khó có thể bứt ra riêng lẻ để chạy show như những gánh xiếc tư nhân vốn hoạt động gọn nhẹ hơn. Chính vì tính chất cơ động, các nhóm tư nhân hoạt động rộng và năng suất hơn. Các tụ điểm tại các tỉnh lân cận như Trà Vinh, Cần Thơ, Vĩnh Long... hay Đầm Sen, Suối Tiên, Thảo Cầm Viên ở TP.HCM là những nơi quy tụ nhiều tiết mục xiếc định kỳ nhất.

Với biểu giá từ 100.000đ - 300.000đ mỗi suất diễn (khá nhất là ở các hội nghị và bar) nhiều diễn viên cho rằng chỉ đủ để bồi dưỡng bù vào sức lực đã bỏ ra. Còn nguồn thu nhập bổ trợ cho mức phí eo hẹp ấy lại đến từ sự mến mộ của khán giả. Khán giả yêu thích tiết mục thì họ sẵn sàng thưởng tiền cho các nghệ sĩ. Trong giới diễn viên xiếc thì điều đó trở thành một nguồn thu nhập chính đáng của họ. Tuy thế, những diễn viên xiếc này vẫn phải chịu khó căn cơ thì mới dám nghĩ tới cuộc sống kha khá một chút. Thường không có người nhà hỗ trợ thêm thì hầu hết họ cũng phải thủ cho mình một nghề tay trái. Và một điều đặc biệt là những trang phục, đạo cụ cái gì tự làm được họ cũng cố gắng bỏ công sức, thời gian ra làm chứ rất hạn chế ra tiệm. Chẳng hạn, những bộ trang phục kiểu Hoàng Phi Hồng của Lý Bằng cũng do một tay bà xã may. Còn hai chị em Ngọc Bích, Ngọc Tâm thì có nghề tay trái là thợ may.

Học nghề xiếc ở đâu?

Trường Trung học Xiếc Việt Nam vừa chính thức được Bộ VH,TT&DL quyết định cho đổi tên thành Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam.
Sự kiện này đã đánh dấu một bước ngoặt trong công tác đào tạo của trường, mục tiêu đào tạo sẽ không chỉ có chuyên ngành xiếc mà sẽ có những chuyên ngành mới về nghệ thuật biểu diễn được đào tạo từ yêu cầu thực tiễn của xã hội.

Kể từ khi thành lập tới nay, Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ VN đã có 48 năm hoạt động với khoảng 1.000 học sinh đã tốt nghiệp, cung cấp gần 500 tiết mục, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp cho ngành xiếc VN. Các học sinh ra trường đã trở thành những diễn viên xuất sắc, nòng cốt tại các đơn vị nghệ thuật xiếc chuyên nghiệp trong cả nước. Nếu thấu hiểu những khó khăn mà trường xiếc đã từng trải qua mới thấy được sự nỗ lực vươn lên chính mình của các thế hệ giảng viên và học sinh của trường. Tới nay trường xiếc đã có cơ sở vật chất khá hơn rất nhiều với nhà tập, sân khấu tròn đạt tiêu chuẩn hiện đại và một nhà hát thể nghiệm với một đội ngũ diễn viên trẻ triển vọng vừa tốt nghiệp. Những điều kiện về cơ sở vật chất cũng như hoạt động của Nhà hát thể nghiệm đã giúp cho học sinh trong trường có điều kiện làm quen với sân khấu biểu diễn và khán giả, giúp các diễn viên trẻ sớm có bản lĩnh nghề nghiệp ngay từ khi đào tạo. Chính vì vậy từ đầu năm 2009 đến nay, lớp học sinh khóa 25 do trường giữ lại để làm hạt nhân của nhà hát thể  nghiệm đã có những chuyến lưu diễn thành công với một chương trình biểu diễn phong phú, nhiều thể loại và tiết mục xiếc tập thể lớn. Trường sẽ triển khai để công bố các chuyên ngành đào tạo mới và chính thức tuyển sinh từ năm 2010.
                                                                               

  Bi Chi (tổng hợp từ Internet)