(hieuhoc_hieuhoc): Người ta hay viết nhan nhản trên báo chí về tình trạng giáo dục Việt Nam lạc hậu so với nhiều nơi, khiến cho sinh viên (SV) nản học hay học vẹt, không có kiến thức và kỹ năng thực tế. Nhưng có thật cái lỗi ấy là của nền giáo dục, của nhà trường?
Những câu chuyện về chất lượng SV được đào tạo từ các ĐH trong nước vẫn đang làm đau đầu nhiều nhà tuyển dụng. SV thường bị chê là lạc hậu so với sự phát triển kinh tế và trình độ kĩ thuật của doanh nghiệp. Người ta thường đổ lỗi cho nền giáo dục còn nhiều điểm yếu, nặng lí thuyết, ít thực hành, tài liệu và chương trình lỗi thời. Trên mục viết về giáo dục trên các mặt báo, người ta dễ dàng nhìn thấy những bài viết về những điểm yếu của giáo dục trong nước. Có một tờ báo khá nổi tiếng trên cả nước đã viết về thực trạng SV trong lớp học. SV cúp học hàng loạt, ăn quà, nói chuyện, đùa nghịch hay ngủ trong lớp là những hình ảnh có thể dễ dàng bắt gặp trên giảng đường của nhiều ĐH thậm chí ở những trường thuộc hàng đỉnh trong các kì tuyển sinh hàng năm. Nhiều ý kiến cho rằng, chương trình giáo dục lạc hậu đã dẫn đến tình trạng giảm sút chất lượng SV.
Thay vì than thân trách phận…
Chính vì những lí luận ấy mà nhiều SV cũng vin vào lẽ đó là biện hộ cho hành vi học tập không nghiêm túc, thiếu trách nhiệm và thừa bị động của mình. Gác qua những điểm yếu của giáo dục ấy, nhìn vào tác phong học tập của phần lớn SV, có lẽ trình độ SV sau khi nhận bằng còn phụ thuộc phần lớn vào thái độ học tập của chính họ.Ít có ai nhìn thấy trách nhiệm cũng đồng thời thuộc về những nhân vật trung tâm của câu chuyện: người SV.
Than thở thầy cô dạy chán, chỉ đọc chép nên không tích cực. Viện lí do thầy cô ít đặt câu hỏi nên thụ động. Chê chương trình nặng lí thuyết nên không chịu tìm tòi… Còn rất nhiều lời than phiền, chê trách, đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho nhiều phía để nhiều SV bao biện cho trình độ kém cỏi trong học tập của mình. Mặc dù vẫn đang học tập và rèn luyện dưới chương trình giáo dục chưa tiên tiến bằng các nước trên thế giới, nhưng SV ngày nay đang có nhiều ưu thế so với đàn anh đàn chị nhờ được sống trong một xã hội ổn định và đang phát triển mạnh về mặt kinh tế, đặc biệt là được tiếp cận với nhiều nguồn thông tin công nghệ cao như internet được xem là nguồn tài nguyên thông tin hữu ích và vô hạn.
SV thường đòi hỏi thầy cô phải có phương pháp giảng dạy tích cực hơn, nhưng bản thân người SV có đủ chủ động để đón nhận lấy những phương pháp mới ấy? Nhiều SV thích thầy cô tổ chức thuyết trình, thảo luận. Đến khi có tiết thuyết trình thật, thì thông tin các bạn mang lên trước lớp hầu như được copy nguyên trạng từ internet, không có sự biên tập nghiên cứu trước khi thuyết trình. Đến khi được hỏi về những vấn đề trong bài báo cáo, các thành viên trong nhóm ú ớ trả lời cho qua, để sau buổi thảo luận, các thông tin từ internet ấy được trả về Recycle Bin để đỡ chật chội ổ cứng máy tính cá nhân vốn đã chật cứng game, nhạc, hình và những thông tin giải trí khác.
Một số lời than thở khác từ phía SV: “Thầy cô giảng bài mà không giao tiếp, không đặt nhiều câu hỏi cho SV”, “Thầy cô chỉ giảng mà không phác họa trước đề cương sẽ học”… Tại sao mỗi SV không đọc trước đề cương sẽ học từ mục lục của giáo trình, nghiên cứu và đọc trước bài học trước khi lên lớp để chuẩn bị thật nhiều câu hỏi đặt ra cho thầy cô. Những việc ấy là những kỹ năng học cơ bản, những bài hướng dẫn về phương pháp học ĐH, cách học và ôn thi hiệu quả vẫn hay xuất hiện trên các trang báo điện tử, mỗi SV cần có thái độ tích cực và nghiêm túc hơn trong việc học tập của bản thân mình.
Hãy chủ động với tương lai của mình
Bên cạnh thái độ thụ động trong học tập, vẫn có những tấm gương rất gần gũi ngay trong những người SV đang theo học tại các trường ĐH trong cả nước. Nhiều SV đã biết tự tổ chức các nhóm học tập, thảo luận trao đổi ngoài giờ lên lớp. Một số SV khối kỹ thuật đã tìm cho mình những kiến thức thực tế bằng cách tham gia các hội nhóm tham gia chế tạo robot hay các dự án lập trình phần mềm. Các SV khối kinh tế tài chính thì tích cực tìm cho mình một công việc thực tập đúng chuyên ngành ngay từ năm 2, năm 3 ĐH tại các doanh nghiệp nhỏ, vừa kiếm thêm thu nhập, vừa trau dồi kỹ năng làm việc, ôn luyện kiến thức học trên lớp. Với những SV như vậy, những giờ thuyết trình, báo cáo trên lớp chính là những lúc các bạn trình bày những kiến thức đã học được, đã nghiên cứu, đã tìm tòi.
Nếu bạn là một SV có hoài bão, có ước mơ và muốn học nhiều hơn là kiến thức từ bài giảng của thầy cô, hãy học theo tác phong thật tích cực. Đừng bắt thầy cô đặt câu hỏi, hãy đặt câu hỏi cho thầy cô. Đừng đợi thầy cô ra bài tập, hãy tìm kiếm bài tập cho mình. Đừng đòi thầy cô tổ chức nhóm học tập, hãy rủ vài người bạn cùng nhiệt huyết, cùng chí hướng để cùng nhau thảo luận và mở rộng nhiều vấn đề ngoài sách vở. Chủ động với việc học cũng chính là chủ động với tương lai, chủ động vươn tới ước mơ của chính bạn.
Minh Đức
(Chú ý: Hãy ghi rõ nguồn: “Minh Đức – Theo hieuhoc_hieuhoc.com” khi xuất bản lại nội dung bài viết này)
