“Cọp” khắp nơi
N. cho biết cô đang là sinh viên (SV) của trường ĐH Luật TP.HCM. Khoảng 3 năm nay, N. cùng một người chị họ (cũng là SV) thường xuyên phô-tô sách, giáo trình của giáo viên đem bán. Không chỉ làm “đại lý di động” cho những SV chính quy, hai chị em N. tối tối còn tìm đến những chi nhánh dành cho SV hệ vừa học vừa làm của trường ĐH Luật. “Bán ở những chỗ này thích lắm. Mấy anh chị tại chức có tiền nhưng không có thời gian chạy lên tận trường để mua, nên họ “khát” tài liệu lắm! Học theo dạng cuốn chiếu, hết môn này là đến môn khác nên bọn em… có việc làm dài dài”. N. cho hay, cô thường lấy sách gốc ở thư viện trường vì giá ở đấy rẻ hơn 5% so với bên ngoài. Tiếp đó, sách được “nhân bản” hàng loạt trong những tiệm phô-tô vốn xem những SV như N. là “mối ruột”.
Tại Làng ĐH Thủ Đức (TP.HCM), những SV học bằng sách gốc thường bị coi là… chơi sang! Do đó, việc học bằng tài liệu phô-tô vừa là phong trào vừa là cách cân đối túi tiền, nhất là trong thời “bão giá”. Phong trào này xôm tụ nhất là vào mỗi đầu học kỳ. Đây là thời điểm có rất nhiều SV “đàn anh”, “đàn chị” tranh thủ phô-tô sẵn hầu hết giáo trình những môn đại cương và cả những tài liệu ghi chép trên lớp để bán cho các tân SV. Các sách được “cọp” nhiều nhất phải kể đến là Giáo trình triết học Mác-Lênin (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia), Văn minh phương Tây (Giáo sư Phùng Văn Tửu biên soạn), Pháp luật đại cương, Kinh tế chính trị…
Như một sự cộng hưởng, dọc các tuyến đường trong làng ĐH Thủ Đức có hàng chục tiệm phô-tô và tiệm nào cũng thường ở trong tình trạng quá tải. Vào những mùa cao điểm (đầu học kỳ hoặc chuẩn bị thi kết thúc học kỳ), nhiều tiệm còn phải tăng ca vào ban đêm để kịp giao hàng cho SV. Giá phô-tô trung bình tại các tiệm là 150 đồng/tờ. Tuy nhiên, nếu những SV “mối ruột” này đặt hàng với số lượng lớn (khoảng trên 1.000 tờ) thì sẽ được giảm còn 140 đồng/tờ. Nhờ khoản chênh lệch này cộng với tiền lời trên mỗi đầu sách, nhiều SV kinh doanh sách “cọp” sống khỏe re!
Không chỉ có SV, nhiều tiệm phô-tô cũng nhảy vào tranh giành “thị phần” màu mỡ này. Tại một tiệm phô-tô bên hông trường ĐH Kinh tế TP.HCM (cơ sở Nguyễn Tri Phương), chúng tôi quan sát thấy nơi đây còn tổng hợp một số môn học và chuyên đề rồi phô-tô gộp thành cuốn dạng “cẩm nang” bán cho SV. Và, những loại tài liệu như thế lại rất được SV chuộng! Đ.A, một SV trường ĐH Kinh tế bày tỏ: “Đến đây hỏi sách gì cũng có ngay, không cần phải lục lọi, tìm kiếm như khi vào nhà sách, giá cả lại mềm hơn…”. Trên thực tế, có những SV mua thật nhiều sách, tài liệu phô-tô rồi… để đấy, không buồn rớ tới cho đến tận ngày thi. “Có càng nhiều bảo bối bên mình càng tốt, nhất là bây giờ trường cho thi đề mở – mở thoải mái!”, một SV khẳng định.
Người bị “cọp” nói gì?
Đầu tháng 3.2008, Thạc sĩ (Th.s) Nguyễn Văn Tiến, giảng viên trường ĐH Luật TP.HCM khi đang giảng bài thì một số SV mang mấy chồng phô-tô quyển sách Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam – 120 câu hỏi và tình huống, Văn bản pháp luật áp dụng do ông và hai tác giả nữa biên soạn, không ngần ngại vào tận cửa lớp của ông để bán. Chúng tôi hỏi Th.s Tiến nói: “Chúng tôi biên soạn quyển sách này nhằm phục vụ việc học tập và sách được phát hành trong hệ thống thư viện của trường. Nếu SV phô-tô cho bản thân sử dụng thì còn được, đằng này họ phô-tô rồi đem đi bán là vi phạm bản quyền. Xin nói thẳng, chúng tôi không vui, ngược lại còn thấy rất ức khi nhìn người khác “tùng xẻo” đứa con tinh thần của mình”. Theo Th.s Tiến, nếu làm “ra ngô ra khoai” thì theo căn cứ Luật Sở hữu trí tuệ, người bị vi phạm yêu cầu người vi phạm chấm dứt những hành vi xâm phạm bản quyền. Nếu đã được yêu cầu mà bên vi phạm vẫn tiếp tục, bên bị vi phạm sẽ khởi kiện ra tòa. Tuy nhiên, Th.s Tiến cũng nhìn nhận: “Tình trạng vi phạm trắng trợn quyền sở hữu trí tuệ vẫn tồn tại lâu nay là có lỗi một phần ở tâm lý ngại kiện tụng, hao tổn công sức đeo đuổi vụ kiện từ các tác giả”. Và, trong số những tác giả “ngại kiện tụng” ấy, có cả những người vốn rất am tường về lĩnh vực pháp luật!
Đề cập về việc phô-tô tài liệu trái phép, Tiến sĩ Hà Thiên Sơn – giảng viên trường ĐH Khoa học xã hội & Nhân văn TP.HCM chia sẻ: “Đó là tình trạng khá bức xúc hiện nay. Cuốn Lịch sử Triết học do tôi viết cũng đã từng bị phô-tô đại trà để bán cho SV. Ở một khía cạnh khác, tôi thông cảm với nhiều SV còn khó khăn, bằng cách này hay cách khác, các SV đọc được sách của mình cũng là điều tốt. Tuy nhiên, tôi cảm thấy khó chịu vì họ tự ý làm điều đó mà không hỏi ý kiến mình”.
(Theo VietBao.vn)
